Có một kiểu cô độc rất đặc thù trong ngành công nghệ: đó là khi bạn đứng giữa một hệ thống đang vận hành, nhưng không tìm thấy bất kỳ một sợi dây liên kết nào về mặt ý nghĩa.
Ba tháng trước, tôi nhận nhiệm vụ dẫn dắt PMT Operations Maintenance group. Khi đó, trước mắt tôi không phải là một đội ngũ, mà là một tập hợp của những thực thể rời rạc. Chúng tôi làm việc trên một cụm dự án chẳng có điểm chung, được gom lại chỉ để phục vụ một tầm nhìn vĩ mô nào đó của cấp quản lý – thứ vốn dĩ rất trống rỗng đối với những kỹ sư trực tiếp cầm bàn phím. Là người trẻ tuổi nhất team, tôi đứng đó với một sự hoài nghi đến nghẹt thở. Làm sao để lãnh đạo khi chính mình còn không thể tự thuyết phục bản thân về giá trị của cuộc chơi này?
Bước lùi để quan sát "Latency" của tâm hồn
Trong kỹ thuật, khi một hệ thống phản hồi chậm, ta không ép nó chạy nhanh hơn bằng cách tăng áp suất; ta phải tìm ra nút thắt cổ chai. Tôi nhận ra sai lầm của những mô hình quản trị áp đặt: họ cố dùng quy trình cứng nhắc để "render" ra kết quả, nhưng lại quên mất cấu trúc dữ liệu bên dưới chính là con người với những nỗi sợ và khao khát riêng biệt.
Tôi chọn cách "chậm lại". Những buổi ăn trưa, những cuộc trò chuyện không chương trình nghị sự đã giúp tôi rã băng những lớp phòng thủ. Tôi bắt đầu nhìn thấy những "mỏ neo" cảm xúc đằng sau những dòng code khô khốc. Có người đang kiệt sức vì đơn độc gánh vác một dự án cũ kỹ, có người lại thừa năng lượng và khao khát được chạm tay vào Cloud hay AI nhưng bị giam cầm trong những task bảo trì nhàm chán.
Hóa ra, vai trò của người dẫn dắt không chỉ là tạo ra ý nghĩa cho cả tập thể, mà là giúp từng cá nhân tìm thấy "cái Why" của họ trong dòng chảy chung. Khi tôi bắt đầu ánh xạ lợi ích của chương trình vào đúng nhu cầu phát triển của từng người, sự ngột ngạt ban đầu dần nhường chỗ cho sự thấu cảm.
Refactor chiến lược: Từ hỗn loạn đến sự cộng hưởng
Cú vấp đầu tiên đến rất sớm. Lần đầu chúng tôi thực hiện cross-support, mọi thứ diễn ra lộn xộn như một đoạn code chưa được tối ưu. Rủi ro "bus factor" hiện rõ khi một vài người ôm quá nhiều kiến thức then chốt, trong khi những người khác lại đứng ngoài lề.
Tôi lập tức xoay trục. Thay vì ép buộc, tôi tạo ra một "sân chơi" công nghệ. Tôi đưa Docker, Cloud, Angular, Power BI và AI vào quy trình. Tôi muốn anh em không chỉ làm việc, mà là được "vẫy vùng". Chiến thuật Knowledge Transfer (KT) được triển khai liên tục trong một tháng. Tôi tự mình dấn thân làm người tiên phong, trực tiếp support những phần khó nhất để làm gương. Nguyên tắc rất đơn giản: Người vừa học xong phải dạy lại cho người khác. Đó là cách duy nhất để giải phóng các chuyên gia và biến tri thức thành tài sản chung.
Nhìn thấy ánh mắt của một developer sáng lên khi làm chủ được một công nghệ mới, tôi hiểu rằng mình đã chuyển hóa thành công từ trạng thái "phải làm" sang "muốn làm". Chúng tôi không còn chỉ sửa lỗi; chúng tôi đang cùng nhau xây dựng một hệ sinh thái.
Quả ngọt và Sự vỡ òa của các con số
Buổi họp tuần đó với các Project Coordinators mang đến một cảm giác khó tả. Khi bảng thống kê hiện lên, tôi ngỡ ngàng: Team chúng tôi đạt vị trí Top 1 về số lượng task support, tối ưu lead time tốt nhất và có độ phủ kiến trúc đan xen cao nhất toàn chương trình.
Những con số vốn dĩ vô cảm, nhưng lúc đó, chúng lại kể một câu chuyện đầy cảm xúc. Sự kiên định với "sự chân thành" đã chiến thắng quyền lực ép buộc. Tôi từng muốn bỏ cuộc, từng hoài nghi năng lực lãnh đạo của chính mình vì khoảng cách tuổi tác và kinh nghiệm. Nhưng cuối cùng, chính việc dám đối diện với sự trống rỗng ban đầu đã giúp tôi tìm thấy một nền tảng vững chắc hơn để xây dựng đội ngũ.
Thành công này không phải là một điểm dừng. Nó là một sự xác tín. Nó dập tắt hoàn toàn những tiếng nói tiêu cực trong đầu và thổi bùng lên một ngọn lửa mới. Tôi nhận ra rằng, dù hệ thống có phức tạp đến đâu, nếu ta tiếp cận bằng sự thấu cảm và tư duy logic sắc bén, ta luôn có thể tái cấu trúc nó thành một thực thể sống động và mạnh mẽ.
Chương mới đang mở ra, với những bài toán scale-up khó hơn, nhưng lần này, tôi không còn đi một mình với sự hoài nghi. Tôi đi cùng những cộng sự đã cùng tôi bước qua bóng tối.